Jeżeli chcesz otrzymywać informacje z naszego portalu podaj swój e-mail
CUKRZYCA TYPU 1. – OGÓLNE WIADOMOŚCI Metody oparte na działalności praktycznej dzieci i młodzieży z cukrzycą. Cukrzyca jest chorobą, której nie można skutecznie leczyć bez szczegółowo podanej informacji osobie chorej i jej rodzinie o istocie choroby, przyswojenie zachowań zdrowotnych zapobiegających rozwojowi powikłań choroby, bez opanowania umiejętności manualnych oraz motywacji skłaniającej do współpracy z zespołem medycznym. Wymaga to aktywnego udziału osoby chorej na cukrzycę i jej rodziny. Celem leczenia dzieci i młodzieży jest uniknięcie objawów cukrzycy i niewydolności fizycznej, normalny wzrost i rozwój, normalny przebieg okresu dojrzewania, naturalne życie towarzyskie i zawodowe. Zarządzanie cukrzycą wiąże się z akceptacją choroby, wiedzą o chorobie, motywacją do prowadzenia samokontroli.
U ponad 90% dzieci z cukrzycą występuje cukrzyca typu 1, u pozostałych występują inne postacie cukrzycy w tym najczęściej cukrzyca okresu dojrzewania (typ Mody) - uwarunkowana genetycznie.
Cukrzyca typu 1. wywołana jest zniszczeniem komórek beta wysp Langerhansa w trzustce, prowadzącym do całkowitego niedoboru insuliny. Do zmian tych może dojść w wyniku procesu autoimmunologicznego przy współistnieniu czynników środowiskowych oraz predyspozycji genetycznych.
• czynniki immunologiczne Ujawnienie kliniczne choroby poprzedzone jest trwającym wiele miesięcy lub lat okresem, w którym rozwijają się reakcje autoimmunologiczne prowadzące do uszkodzenia komórek beta wysp trzustkowych i zaniku czynności wewnątrzwydzielniczej trzustki. • czynniki środowiskowe Zakażenia wirusowe stawiane są na jednym z pierwszych miejsc. Główną rolę odgrywają wirusy Coxsackie CB4, które namnażając się w trzustce doprowadzają do zniszczenia komórek beta wysp trzustkowych. Z czynników dietetycznych karmienie sztuczne lub zbyt krótkie karmienie piersią w okresie noworodkowym i wczesnoniemowlęcym mogą sprzyjać wystąpieniu cukrzycy typu 1. • czynniki genetyczne U dzieci i młodzieży istnieje związek między podatnością na zachorowanie a pewnymi antygenami HLA.
Zapadalność na cukrzycę typu 1.wskazuje na sezonowość. Szczyt zachorowań przypada w miesiącach zimowych i wczesną wiosną, co zbiega się w czasie z narastaniem występowania zakażeń grypopodobnych. Sezonowość zachorowań jest szczególnie wyraźna w młodszych grupach wiekowych, a także w większym stopniu u chłopców niż u dziewcząt.
Prawidłowa przemiana cukru i rola trzustki Trzustka jest gruczołem, który odgrywa ważną rolę w procesie trawienia i wykorzystywania pokarmów. Trzustka produkuje kilka hormonów, z których insulina i glukagon odgrywają istotną rolę w cukrzycy. W trzustce znajduje się ok. miliona wysp Langerhansa. Insulina produkowana jest w komórkach beta tych wysp. Komórki beta zawierają pewnego rodzaju miernik stężenia glukozy we krwi. Jeżeli stężenie glikemii jest podwyższone, to zwiększy się wydzielanie insuliny. Natomiast jeżeli stężenie glukozy jest obniżone, wydzielanie insuliny zatrzymuje się. Jeżeli glikemia będzie nadal się obniżała rozpocznie się wydzielanie glukagonu przez komórki alfa wysp Langerhansa. Cukrzyca typu 1 jest chorobą z niedoboru insuliny. Insulina jest „kluczem”, który umożliwia wniknięcie glukozy do komórek. W organizmie ludzkim komórki wytwarzają energię. Wszystkie narządy naszego ciała składają się z milionów malutkich komórek. Wszystkie czynności naszego ciała takie jak chodzenie, mówienie, myślenie itp. są możliwe jedynie dzięki energii produkowanej przez komórki. Glukoza musi dostać się do wnętrza komórki by mogła być zużyta do produkcji energii lub udziału w innych procesach metabolicznych. Bez glukozy większość komórek nie może spełniać swoich funkcji. Bez insuliny większość ludzkich narządów nie może wykorzystać glukozy, która jest niezbędna dla prawidłowej pracy. Glukoza, która nie jest wykorzystana jako źródło energii może być zmagazynowana w wątrobie i mięśniach w postaci glikogenu.
Postępowanie w cukrzycy Tradycyjne leczenie cukrzycy polega na stosowaniu się do zasad insulinoterapii, diety i wysiłku fizycznego. W nowoczesnym postępowaniu zespoły edukacyjne, pediatryczne uważają, że dieta jest ważna ale „cukrzycowa” nie musi się różnić od zdrowego, prawidłowego odżywiania zaleconego dla wszystkich. Wysiłek fizyczny proponuje się każdemu, ponieważ przyczynia się on do poprawy ogólnej kondycji organizmu. Stosowanie insulinoterapii jest rzeczą oczywistą gdyż w organizmie występuje brak tego hormonu. Leczenie cukrzycy dzisiaj zdefiniował w czterech punktach dr Johnn Ludvigsson ze Szwecji:
1. insulina 2. miłość 3. opieka 4. wiedza
Cukrzyca jest chorobą, z którą jest się przez całą dobę. Dlatego ważne jest, aby od samego początku być z nią, panować nad nią, zostać znawcą swojej choroby.
