Jeżeli chcesz otrzymywać informacje z naszego portalu podaj swój e-mail
U pacjentów z cukrzycą występuje 25 razy większe ryzyko amputacji kończyny dolnej w porównaniu z osobami bez cukrzycy, co powoduje, że od 40% do 70% wszystkich przeprowadzanych na świecie amputacji kończyn wykonuje się u osób z cukrzycą. Inne dane mówią, że co 30 sekund na świecie przeprowadzana jest amputacja stopy z powodu cukrzycy. Koszty leczenia stopy cukrzycowej są bardzo wysokie. W krajach rozwiniętych sięgają one 20% wszystkich nakładów przeznaczanych na leczenie cukrzycy, a w krajach rozwijających się z powodu gorszej opieki nad pacjentami z cukrzycą mogą sięgać nawet 40% budżetu. W Stanach Zjednoczonych koszt leczenia owrzodzeń w przebiegu cukrzycy wynosi od 7 do 10 tys. dolarów, a koszt amputacji – 65 tys. dolarów.
Częstość występowania stopy cukrzycowej w Polsce nie jest dokładnie znana, jednak na podstawie innych danych szacuje się, że powikłaniem tym może być dotkniętych aż 100 tys. osób. Wśród Polaków stopa cukrzycowa rozwija się najczęściej u mężczyzn (55%) w wieku 55–65 lat, a czas trwania cukrzycy wynosi u nich około 12 lat. Na świecie odsetek amputacji wśród chorych z wieloletnią i źle kontrolowaną cukrzycą wynosi 5,6–7%, podczas gdy u polskich pacjentów jest on prawie dwukrotnie większy. Chorzy po amputacji powyżej kostki żyją na ogół tylko trzy – pięć lat.
ZAPOBIEGANIE – WSKAZÓWKI PRAKTYCZNE Bardzo ważna jest znajomość zasad dotyczących trybu życia i zwyczajów, które w istotny sposób mogą chronić stopy pacjenta z cukrzycą (ramka). Diabetyk nie powinien: nosić butów o spiczastym zakończeniu lub szpilek ani obcisłych skarpetek, używać do mycia stóp gorącej wody, ogrzewać stóp grzejnikiem lub termoforem, chodzić boso. Osoby chore na cukrzycę powinny ponadto okresowo poddawać się kontroli lipidogramu, a w razie stwierdzenia zaburzeń – odpowiedniemu leczeniu farmakologicznemu. Dobór leku zawsze leży w gestii lekarza prowadzącego. Leczenie zaburzeń lipidowych u diabetyków wymaga bardzo wnikliwej oceny lipidogramu. Badanie FIELD jest pierwszą dużą próbą kliniczną, która wykazała zmniejszenie ryzyka amputacji kończyn dolnych w przebiegu cukrzycy typu 2 u pacjentów leczonych fenofibratem. Wykazano, że średnio pięcioletnie leczenie fenofibratem spowodowało zmniejszenie ryzyka amputacji kończyny dolnej o 38%, w głównej mierze w następstwie zmniejszenia ryzyka zależnego od zmian w mikrokrążeniu. Zmniejszenie ryzyka amputacji w tego rodzaju przypadkach wynosiło aż 47%, i było statystycznie znamienne. Amputacje, jakie miały miejsce w grupie pacjentów uczestniczących w badaniu FIELD, częściej wykonywano u mężczyzn, z dłuższym czasem trwania cukrzycy, wyższym ciśnieniem skurczowym, palących papierosy, mających w wywiadzie rozpoznane choroby układu sercowo-naczyniowego, mających inne powikłania związane z mikrokrążeniem oraz stosujących większe dawki insuliny. W badaniu FIELD wykazano także korzyści dla mikrokrążenia w odniesieniu do naczyń zaopatrujących siatkówkę. Spośród wszystkich 872 zabiegów laseroterapii, jakie wykonano u pacjentów uczestniczących w badaniu FIELD, 535 dotyczyło osób z grupy placebo, a 337 osób z grupy otrzymującej fenofibrat (redukcja o 37%).
Cukrzyca jest schorzeniem ogólnoustrojowym przebiegającym z zaburzeniami metabolicznymi, które są szczególnie niebezpieczne dla układu krążenia, nerek, oczu oraz układu nerwowego. Bardzo ważne jest staranne przestrzeganie diety – istotne jest zwrócenie uwagi nie tylko na ograniczenie tłuszczów nasyconych i węglowodanów, ale także na objętość porcji. Najprostsza rada brzmi: zjedz 50% tego, co masz na talerzu, a będziesz o 100% zdrowszy!
dr n. med. Krystyna Knypl
W ramach profilaktyki powikłań w obrębie stóp diabetyk powinien:
codziennie oglądać stopy,
nosić wygodne miękkie obuwie,
buty kupować pod koniec dnia,
nosić wygodne bawełniane skarpety,
myć stopy wodą z mydłem, po czym starannie je wycierać i natłuszczać kremem,
