Jeżeli chcesz otrzymywać informacje z naszego portalu podaj swój e-mail
BÓLE NÓG Od 6 lat choruje na cukrzycę. Jak dotąd jakoś sobie radziłem, obecnie jednak mam problem który nieco mnie przerasta. Od mniej więcej pół roku cierpię z powodu bólu nóg w godzinach nocnych, lub jak leżę w ciągu dnia. Obecnie jestem w trakcie badań neurologicznych, ale jak na razie przyczyna bólu nie została zdiagnozowana. Zastanawiam się czy może to mieć związek z cukrzycą? Jeżeli tak to proszę podpowiedzcie mi, jakie badania powinienem sobie zrobić, albo gdzie szukać dodatkowych informacji. Łukasz S.
Bóle kończyn dolnych w porze nocnej nasuwają podejrzenie neuropatii cukrzycowej. W wypadku cukrzycy długotrwałej występują zmiany chorobowe w zakresie włókien nerwowych. W podręcznikach neurologii opisano wiele różnych postaci neuropatii o bardzo różnych przyczynach. Między innymi jest neuropatia cukrzycowa, w której uszkodzenie włókien nerwowych jest przyczynowo związane z cukrzycą. W Pana przypadku, poza konsultacją diabetologa, niezbędna będzie konsultacja neurologiczna i wykonanie stosownych badań dodatkowych. W przypadku cukrzycy zaburzenia neuropatyczne występują obustronnie, dotyczą głównie włókien nerwowych czuciowych, w mniejszym stopniu ruchowych, i zaczynają się od kończyn dolnych. W początkowym okresie pacjenci zgłaszają takie objawy, jak: pieczenie, mrowienie, czasem piekące bóle stóp, które występują w spoczynku, niekiedy nasilają się w nocy i pod wpływem ciepła. Charakterystyczne są zaburzenia czucia powierzchownego w końcowych odcinkach kończyn dolnych, zwane niekiedy objawem „skarpetkowym”, ponieważ swoim zasięgiem obejmują stopy. Pacjenci od samego początku powinni wiedzieć, że zaburzenia czucia oznaczają również zmniejszone odczuwanie bólu i temperatury. Pacjenci z neuropatią powinni szczególną uwagę poświęcić bezpieczeństwu stóp, ponieważ mogą zdarzać się bezbólowe urazy lub oparzenia stóp. Mam na myśli takie sytuacje jak chodzenie w sandałach latem, gdy może dojść do niezauważonego urazu stopy, lub gorąca kąpiel, w czasie której może zdarzyć się oparzenie na skutek nieprawidłowego odczuwania temperatury.
Komentarz
W wypadku cukrzycy, zwłaszcza o długotrwałym przebiegu, mogą wystąpić zaburzenia czynności nerwów obwodowych, jako konsekwencja zakłóceń przemiany materii i ukrwienia włókien nerwowych. To powikłanie określa się mianem neuropatii cukrzycowej. Przybiera ona różne formy kliniczne. Najczęstszą jest postać obwodowa czuciowo-ruchowa. Dominują tu dolegliwości typu mrowienia, pieczenia skóry zazwyczaj w zakresie dalszych części kończyn dolnych. Kończyny górne zajęte są znacznie rzadziej. Przebieg jest początkowo z reguły bezbólowy, dlatego stanowi ona zagrożenie szczególnie dla pacjenta nieświadomego. Dopiero w bardziej zaawansowanych postaciach, gdy pojawią się uchwytne zaburzenia czucia, czy dolegliwości bólowe pacjent zwraca się o poradę do lekarza. Może się zdarzyć, że u pacjenta rozwinie się zakażenie rany, ponieważ nie poczuł na początku drobnego urazu stopy np. małego kamyka w odsłoniętym bucie w czasie letniej wycieczki lub oparzy się wodą, ponieważ nie odczuł prawidłowo jej temperatury. Dlatego od samego początku pacjenci zachęcani są do odpowiedniej pielęgnacji stóp i zwracania uwagi na te sytuacje, które mogą prowadzić do zagrożeń. Noszenie obuwia jest dla nas czymś tak oczywistym, że nie zastanawiamy się nad jego rolą. Tymczasem w przypadku cukrzycy właściwie dobrane obuwie jest jednym z ważniejszych elementów zapobiegania uszkodzeniom stóp. Buty powinny nie tylko chronić stopy, ale także stanowić dla nich właściwe podparcie. Stopa nawet w normalnych warunkach poddawana jest dużym obciążeniom mechanicznym. Jeśli do tego weźmiemy pod uwagę zagrożenia związane z zaburzeniami czucia, podatnością na zakażenia, urazami, czy uszkodzeniem stawów, to wszystkie te rady powtarzane przez lekarzy nabiorą właściwego znaczenia. Szczególnie pacjentki z cukrzycą powinny bardziej kierować się zasadami zdrowotnymi, niż tylko modą. Myślę, że można dobrać eleganckie obuwie, a jednocześnie spełniające kryteria zdrowotne. Moda przeminie, zdrowie pozostanie. Inne formy kliniczne neuropatii to: postać ogniskowa (zwana mononeuropatią), w której uszkodzenie dotyczy pojedynczego nerwu czuciowego lub ruchowego, neurogenne owrzodzenie stóp (najczęściej w miejscach narażonych na ucisk), neuropatia wegetatywna, która dotyczy unerwienia takich narządów czy układów, jak serce czy przewód pokarmowy. W neuropatii wegetatywnej zaburzeniom ulegają: regulacja układu krążenia (np. szybkie „bicie serca”), pokarmowego (np. uporczywe biegunki) lub układu moczowo-płciowego (np. zaburzenia oddawania moczu czy impotencja erekcyjna u mężczyzn).
Postępowanie lecznicze polega przede wszystkim na prawidłowym wyrównaniu metabolicznym cukrzycy, które opóźnia progresję tego powikłania. Trwają też badania i próby stosowania nowych leków o działaniu przyczynowym w neuropatii cukrzycowej.
