Jeżeli chcesz otrzymywać informacje z naszego portalu podaj swój e-mail
Ruch to obok insuliny i diety trzeci filar w leczeniu cukrzycy. Wysiłek fizyczny ma lecznicze działanie na układy: krążenia, oddechowy, pokarmowy, nerwowy, moczowo-płciowy i kostno-stawowy. Korzystnie wpływa na wrażliwość tkanek na insulinę, kontrolę glikemii, profil lipidowy oraz przyczynia się do redukcji masy ciała. Sprzyja poprawieniu krążenia wieńcowego i obwodowego, reguluje ciśnienie krwi. Zwiększa poziom energii i poprawia samopoczucie, a mięśnie i struktury kości stają się silniejsze.
Przed rozpoczęciem wysiłku fizycznego osoba z cukrzycą powinna być zbadana pod kątem powikłań przewlekłych, a intensywność ćwiczeń określona na podstawie pełnego obrazu klinicznego. Przy stosowaniu wysiłku fizycznego należy uwzględnić: jego rodzaj, czas trwania, częstość i intensywność. Każdy trening (nawet jeśli jest to spacer) należy rozpocząć od rozgrzewki trwającej 5-10 minut, a zakończyć ćwiczeniami uspokajającymi.
Ogólne zalecenia dotyczące wysiłku fizycznego:
najbardziej uniwersalną formą wysiłku fizycznego są: spacer, gimnastyka, jazda na rowerze, pływanie oraz prace domowe,
zaleca się ćwiczenia aerobowe (tlenowe),
każdy powinien wykonywać ćwiczenia na poziomie swoich możliwości fizycznych i stopniowo je poszerzać,
ćwiczenia wykonywać regularnie, najlepiej codziennie (nie rzadziej niż co 2-3 dni),
minimum 30-60 minut umiarkowanego wysiłku fizycznego dziennie,
najbardziej wskazaną formą wysiłku fizycznego u osób z cukrzycą typu 2 powyżej 65. roku życia i/ lub z nadwagą jest szybki spacer (do zadyszki) 3-5 razy w tygodniu (ok. 150 min tygodniowo),
intensywność wysiłku nie powinna doprowadzać do dużego zmęczenia,
należy oznaczać glikemię przed planowanym wysiłkiem, w czasie jego trwania i po wysiłku,
ćwiczenia fizyczne zwiększają ryzyko ostrej lub opóźnionej hipoglikemii, dlatego po 12 godzinach od wysiłku należy oznaczyć glikemię i odpowiednio zareagować na jej wynik, np. skorygować dawkę insuliny,
przed planowanym wysiłkiem należy rozważyć redukcję dawki insuliny szybko/krótko działającej o 30-50%,
przed nieplanowanym wysiłkiem fizycznym trzeba spożyć dodatkową porcję węglowodanów 20–30g/30 minut wysiłku,
unikać wstrzykiwania insuliny w kończyny, które będą obciążone wysiłkiem,
zrezygnować z ćwiczeń, jeśli glikemia jest wyższa niż 300 mg/dl (cukrzyca typu 2) lub 250 mg/dl (cukrzyca typu 1) – koniecznie trzeba sprawdzić stężenie acetonu (oznaczyć ciała ketonowe w moczu)!,
bardzo intensywny krótkotrwały wysiłek fizyczny może prowadzić do hiperglikemii i ketozy (zakwaszenia organizmu).
Intensywny wysiłek może niekorzystnie wpłynąć na ogólny stan zdrowia, jeżeli występują:
nefropatia cukrzycowa – nasila wydalanie albumin i białka w moczu,
retinopatia cukrzycowa proliferacyjna – ryzyko krwawego wylewu do ciała szklistego, odwarstwienie siatkówki,
neuropatia autonomiczna – ryzyko hipotonii ortostatycznej (zaburzenia równowagi - przy zmianie pozycji z leżącej na stojącą),
ryzyko wystąpienia niemego niedokrwienia, np. choroba niedokrwienna i zawał mięśnia sercowego,
neuropatia obwodowa i obniżenie progu czucia bólu – może dojść do urazu stopy i powstania trudno gojącej się rany, koniecznie zatem trzeba oglądać stopy, pielęgnować je i nosić wygodne obuwie.
Brak aktywności fizycznej jest jednym z powodów problemu z wyrównaniem cukrzycy. Im lepiej znamy mechanizmy działania naszego organizmu, tym łatwiej jest nam włączyć wysiłek fizyczny do planu leczenia cukrzycy. Zdrowy człowiek może uprawiać sport spontanicznie, diabetyk musi się do niego przygotować.
